विश्वकप २०२६ विशेष: फिफाले लागू गर्दै नयाँ नियम, अब खेलका क्रममा समय खेर फाल्नेमाथि कडाइ
काठमाण्डौ: फुटबल खेललाई अझ छिटो, रोमाञ्चक र दर्शकमैत्री बनाउन फिफा र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल एसोसिएसन बोर्ड (IFAB) ले विश्वकप २०२६ देखि लागू हुने केही महत्वपूर्ण नियम परिवर्तनहरू सार्वजनिक गरेका छन्। यी नियमहरूको मुख्य उद्देश्य समय खेर फाल्ने प्रवृत्तिलाई रोक्नु, खेलको गति बढाउनु र खेलाडीहरूको व्यवहारलाई अझ अनुशासित बनाउनु हो।
गोलकिपरका लागि ८ सेकेन्ड नियम
नयाँ नियमअनुसार गोलकिपरले बल आफ्नो नियन्त्रणमा लिएपछि ८ सेकेन्डभन्दा बढी समयसम्म समातेर राख्न पाउने छैनन्। यदि गोलकिपरले ८ सेकेन्डभन्दा बढी बल रोकेर राखेमा विपक्षी टोलीलाई कर्नर किक प्रदान गरिनेछ। रेफ्रीले अन्तिम पाँच सेकेन्डको दृश्यात्मक काउन्टडाउन पनि देखाउनेछन्। यो नियम विशेषगरी खेलको अन्त्यतिर समय खेर फाल्ने रणनीति नियन्त्रण गर्न ल्याइएको हो।
थ्रो-इन र गोलकिकमा पनि काउन्टडाउन
फिफाले थ्रो-इन र गोलकिकमा अनावश्यक ढिलाइ रोक्न नयाँ व्यवस्था लागू गरेको छ। यदि कुनै टोलीले जानाजानी समय खेर फालिरहेको देखिएमा रेफ्रीले पाँच सेकेन्डको काउन्टडाउन सुरु गर्नेछन्। समयभित्र खेल पुनः सुरु नगरेमा थ्रो-इन विपक्षी टोलीलाई दिइनेछ भने गोलकिक ढिला भएमा विपक्षी टोलीलाई कर्नर किक प्रदान गरिनेछ।
गोलकिपरको चोटलाई रणनीतिक टाइमआउट बनाउन नपाइने
पछिल्ला वर्षहरूमा धेरै टोलीहरूले गोलकिपरलाई चोट लागेको बहाना बनाएर खेल रोक्ने र प्रशिक्षकसँग रणनीति छलफल गर्ने गरेका थिए। अब यस्तो अवस्था रोक्न फिफाले नयाँ नियम ल्याएको छ। गोलकिपर उपचार गराइरहेका बेला अन्य खेलाडीहरू प्रशिक्षककहाँ जान पाउने छैनन्। उनीहरू मैदानमै रहनुपर्ने वा केन्द्र क्षेत्रमा बस्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
सब्स्टिच्युसनमा १० सेकेन्डको सीमा
अब परिवर्तन गरिने खेलाडीले मैदान छोड्न धेरै समय लिन पाउने छैनन्। खेलाडीले १० सेकेन्डभित्र मैदान छोड्नुपर्छ। यदि त्यसो नगरेमा प्रतिस्थापन खेलाडीको प्रवेश ढिला गरिनेछ। यसले खेलको गति कायम राख्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
VAR को अधिकार विस्तार
विश्वकप २०२६ मा भिडियो सहायक रेफ्री प्रणाली अर्थात् VAR लाई थप शक्तिशाली बनाइएको छ। गलत पहिचान, दोस्रो पहेंलो कार्डसँग सम्बन्धित स्पष्ट त्रुटि तथा सेटपिसअघि भएका केही फाउल घटनाहरू पनि VAR मार्फत समीक्षा गर्न सकिनेछ। यसले महत्वपूर्ण निर्णयहरूलाई अझ सटीक बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
रेफ्रीसँग बहस गरे कडा कारबाही
फिफाले खेलाडीहरूको व्यवहारमा पनि कडाइ गर्ने संकेत दिएको छ। रेफ्रीको निर्णयविरुद्ध मैदान छोडेर विरोध गर्ने, भिडन्तको क्रममा अनुचित व्यवहार गर्ने वा अनुशासनहीन गतिविधि गर्ने खेलाडीहरूलाई सीधा रातो कार्ड देखाउन सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
केवल कप्तानले रेफ्रीसँग कुरा गर्न पाउने व्यवस्था
धेरै प्रतियोगितामा सफल परीक्षणपछि फिफाले कप्तानलाई मात्र रेफ्रीसँग विशेष अवस्थामा संवाद गर्न दिने अवधारणालाई पनि प्रोत्साहन गरिरहेको छ। यसले रेफ्रीमाथि हुने दबाब र अनावश्यक घेराबन्दी कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
खेलको गति बढाउने फिफाको प्रयास
फुटबलमा समय खेर फाल्ने प्रवृत्ति वर्षौंदेखि आलोचनाको विषय बनेको थियो। गोलकिपरले बल धेरैबेर समात्ने, थ्रो-इनमा ढिलाइ गर्ने, सब्स्टिच्युसनमा समय लिने तथा चोटको बहाना बनाउने रणनीतिहरूले खेलको वास्तविक समय घटाउँदै आएका थिए। नयाँ नियमहरूले यस्ता गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्दै खेललाई अझ तीव्र, प्रतिस्पर्धात्मक र दर्शकका लागि आकर्षक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
निष्कर्ष
विश्वकप २०२६ केवल ठूलो फुटबल महोत्सव मात्र होइन, नयाँ नियमहरूको परीक्षणस्थल पनि बन्नेछ। विशेषगरी ८ सेकेन्ड गोलकिपर नियम, थ्रो-इन र गोलकिक काउन्टडाउन, VAR विस्तार तथा समय खेर फाल्ने रणनीतिविरुद्धको कडाइले विश्व फुटबलमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ। यदि यी नियम सफल भए भने आगामी वर्षहरूमा विश्वभरका घरेलु तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा पनि यिनको प्रभाव व्यापक रूपमा देख्न सकिनेछ।
