अल्जेरियाको आक्रोश: मेस्सी र म्याक एलिस्टरलाई रातो कार्ड नदिइएपछि फिफासमक्ष औपचारिक उजुरी
काठमाण्डौ – फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत समूह ‘जे’ को उद्घाटन खेलमा अर्जेन्टिनासँग ३-० ले पराजित भएपछि अल्जेरियन फुटबल महासंघ (FIFA) ले रेफ्रीको निर्णयविरुद्ध फिफासमक्ष औपचारिक उजुरी दर्ता गरेको छ। विश्व फुटबलमा ठूलो चर्चा बटुलेको यो घटनाले प्रतियोगिताको सुरुवाती चरणमै रेफ्रिङको स्तर र भिएआर (VAR) प्रणालीको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ।
हारभन्दा ठूलो बहस रेफ्रीको निर्णय
कान्सास सिटीमा सम्पन्न खेलमा अर्जेन्टिनाले लियोनल मेस्सीको ह्याट्रिकको मद्दतमा सहज ३–० को जित निकाल्यो। मैदानमा अर्जेन्टिनाको प्रदर्शन प्रभावशाली देखिए पनि खेलपछि सबैभन्दा बढी चर्चा रेफ्री सिमोन मार्सिनियाक र VAR टोलीको निर्णयबारे हुन थाल्यो। अल्जेरियाले खेलका दुई महत्त्वपूर्ण घटनामा आफूहरूलाई अन्याय भएको दाबी गरेको छ।
अल्जेरियन पक्षका अनुसार अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सी र मिडफिल्डर एलेक्सिस म्याक एलिस्टर दुवै जना मैदानबाट निष्कासन हुनुपर्ने अवस्थाबाट जोगिएका थिए। ती निर्णयहरूले खेलको दिशा नै परिवर्तन गरेको उनीहरूको आरोप छ।
मेस्सीमाथि लागेको आरोप के हो?
पहिलो हाफमा भएको एक घटनामा मेस्सीले अल्जेरियाका अनुभवी डिफेन्डर ऐसा मान्डीको खुट्टामा टेकेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा तीव्र रूपमा भाइरल भएको थियो। अल्जेरियाको दाबी अनुसार उक्त चुनौती खतरनाक थियो र त्यसका लागि रातो कार्ड देखाइनु आवश्यक थियो। तर रेफ्री मार्सिनियाकले कुनै कार्ड देखाएनन् भने VAR ले पनि हस्तक्षेप गरेन।
फुटबल विश्लेषक तथा केही पूर्व रेफ्रीहरूले समेत उक्त घटनालाई गम्भीर रूपमा हेर्नुपर्ने बताएका छन्। उनीहरूको भनाइमा खेलाडीको सुरक्षामा प्रत्यक्ष असर पर्ने खालको चुनौतीलाई सामान्य रूपमा लिनु हुँदैन। यद्यपि फिफाले हालसम्म यस विषयमा कुनै आधिकारिक टिप्पणी सार्वजनिक गरेको छैन। 4
म्याक एलिस्टरको कुहिनो प्रहार पनि विवादमा
अल्जेरियाको उजुरी केवल मेस्सीको घटनामा सीमित छैन। दोस्रो हाफमा अर्जेन्टिनाका मिडफिल्डर एलेक्सिस म्याक एलिस्टरले अल्जेरियाका इब्राहिम माजामाथि कुहिनो प्रहार गरेको आरोप पनि लगाइएको छ। अल्जेरियाले यसलाई हिंसात्मक व्यवहारको रूपमा व्याख्या गर्दै रातो कार्ड दिनुपर्ने माग गरेको छ। तर रेफ्री र VAR टोलीले उक्त घटनामा पनि कुनै कारबाही गरेनन्।
अल्जेरियन फुटबल महासंघले दुवै घटनाको भिडियो प्रमाण फिफालाई बुझाइएको र निष्पक्ष छानबिनको माग गरिएको जनाएको छ।
फिफासमक्ष औपचारिक उजुरी
खेल सम्पन्न भएको केही दिनभित्रै अल्जेरियाले फिफाको रेफ्री आयोगमा लिखित उजुरी दर्ता गरेको पुष्टि भएको छ। महासंघले रेफ्रीको प्रदर्शन, VAR को प्रयोग तथा खेलका विवादास्पद निर्णयहरूको पुनरावलोकन गर्न माग गरेको छ।
उजुरीमा विशेष गरी यी प्रश्नहरू उठाइएको बताइएको छ:
- मेस्सीको चुनौती किन VAR समीक्षा गरिएन?
- म्याक एलिस्टरको घटनामा अनुशासनात्मक कारबाही किन भएन?
- समान प्रकृतिका अन्य घटनामा फरक मापदण्ड किन अपनाइयो?
- विश्वकपजस्तो ठूलो प्रतियोगितामा रेफ्रिङको एकरूपता कसरी सुनिश्चित गरिने?
अर्जेन्टिनाको प्रतिक्रिया
अर्जेन्टिनाको टोली भने आफ्नो आगामी खेलमा केन्द्रित देखिएको छ। प्रशिक्षक टोलीले विवादमा प्रवेश नगरी प्रतियोगितामा राम्रो प्रदर्शनलाई प्राथमिकता दिएको छ। अर्जेन्टिनाले उद्घाटन खेलमा उत्कृष्ट सुरुवात गरेको र अब नकआउट चरणतर्फ अगाडि बढ्ने लक्ष्य राखेको छ।
उक्त खेलमा मेस्सीले तीन गोल गर्दै विश्वकप इतिहासका सर्वाधिक गोलकर्तामध्ये एकको कीर्तिमान बराबरी गरेका थिए। उनको प्रदर्शन अर्जेन्टिनाको जितको मुख्य आधार बनेको थियो।
सामाजिक सञ्जालमा चर्को बहस
घटनापछि विश्वभरका फुटबल समर्थकहरू दुई धारमा विभाजित भएका छन्। एक पक्षले मेस्सीलाई रातो कार्ड दिनुपर्थ्यो भन्ने तर्क गरिरहेको छ भने अर्को पक्षले त्यो सामान्य खेल परिस्थितिको हिस्सा भएको दाबी गरिरहेको छ। VAR को भूमिकाबारे पनि व्यापक बहस भइरहेको छ।
धेरै फुटबल विश्लेषकहरूले विश्वकपमा स्टार खेलाडी र सामान्य खेलाडीका घटनालाई समान मापदण्डमा मूल्याङ्कन गरिनुपर्ने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार फुटबलको विश्वसनीयता कायम राख्न नियम सबैका लागि बराबर लागू हुनुपर्छ।
अब फिफाले के गर्छ?
फिफाले उजुरी प्राप्त गरेपछि त्यसको अध्ययन गर्ने प्रक्रिया सुरु गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि खेलको नतिजा परिवर्तन हुने सम्भावना अत्यन्त न्यून मानिन्छ। सामान्यतया यस्ता उजुरीले भविष्यका खेलका लागि रेफ्री र VAR सञ्चालनबारे समीक्षा तथा आन्तरिक मूल्याङ्कन गराउन सक्छन्।
निष्कर्ष
अर्जेन्टिनाको ३-० को जित मैदानमा स्पष्ट देखिए पनि त्यस जितमाथि रेफ्रीका केही निर्णयले विवादको छाया पारेको छ। अल्जेरियाले उठाएका प्रश्नहरू अहिले विश्व फुटबलको बहसको केन्द्र बनेका छन्। मेस्सी र म्याक एलिस्टरविरुद्धको कारबाही हुनुपर्थ्यो वा पर्दैनथ्यो भन्ने अन्तिम निर्णय फिफाको मूल्याङ्कनमा निर्भर रहनेछ। तर एउटा कुरा स्पष्ट छ, विश्वकप २०२६ को सुरुवातसँगै रेफ्रिङ र VAR सम्बन्धी बहस फेरि एकपटक विश्व फुटबलको मुख्य चर्चाको विषय बनेको छ।
